Upon the River O
เรื่องย่อ
Upon the River O เกิดขึ้นในโรงละครชั่วคราวชื่อ “โรงงานนักแสดงประหลาด” ที่นักเรียนกลุ่มหนึ่งซ้อมละครเพลงซึ่งประกอบจากช่วงเวลาต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์บริเวณแม่น้ำโอว
ตัวละครประวัติศาสตร์สามคนอยู่บนเวที: ชายชาวเยว่โบราณที่ยังอยู่บนแผ่นดินเดิมหลังผู้คนของเขาถูกบังคับย้ายถิ่น หญิงสมัยซ่งที่ตามหาสามีที่หายไป และชายชาวอังกฤษผู้มาเยือนในบริบทอาณานิคมที่พยายามเรียนอุปรากรหนานซี รอบตัวพวกเขามีคนร่วมสมัยสองคน: Li Chang ชายหนุ่มธรรมดาที่บันทึกการซ้อมขณะสลับระหว่างสนใจกับเบื่อ และมนุษย์กระดาษ ร่างเงียบที่ดูเหมือนอยู่นอกโครงสร้างประวัติศาสตร์บนเวที
เมื่อการซ้อมดำเนินผ่านวันและคืนที่สลับกัน ตัวละครปะทะ ทับซ้อน และขัดจังหวะกัน ดนตรีเริ่มไม่มั่นคง อัตลักษณ์ทางประวัติศาสตร์ชนกัน และเส้นแบ่งระหว่างการแสดงกับความจริงค่อย ๆ ละลาย
ท้ายที่สุด มนุษย์กระดาษถูกดึงเข้าสู่การกระทำด้วย Li Chang ออกจากโรงละคร และมนุษย์กระดาษตามไป การจากไปพาพวกเขาออกจากเวทีสู่แม่น้ำโอว
ภาพนิ่ง

ภาพหมู่ของนักแสดงและทีมงานทั้งหมด

ความขัดแย้งระหว่างชาวอังกฤษกับชาวซ่ง

ความขัดแย้งระหว่างชาวอังกฤษกับกระดาษ

พื้นที่เวทีตกอยู่ในความโกลาหล
เบื้องหลัง


บันทึกของผู้กำกับ
ความคิดแรกเกิดหลังอ่าน Night Tour of the Ou River ของ Qiushui เพื่อนของฉัน แม้หนังสุดท้ายพัฒนาไปในทิศทางต่างออกไปมาก ต่อมา He Li เป็นผู้เขียนบทหลัก ส่วน ChatGPT และฉันช่วยในกระบวนการเขียน บทบาทหลักของฉันคือผู้กำกับและโปรดิวเซอร์
“โรงงานนักแสดงประหลาด” มีต้นกำเนิดส่วนตัวด้วย ตอนเด็ก หลังดูหนัง ฉันกลับไปอพาร์ตเมนต์เก่าที่อาศัยแล้วแสดงเรื่องราวคนเดียว เป็นผู้กำกับ นักแสดง และผู้ชมพร้อมกัน โรงละครประดิษฐ์ที่สร้างให้ Upon the River O จึงไม่ใช่แค่กลวิธีเชิงแนวคิด แต่ยังกลับไปหาความสัมพันธ์แรกเริ่มอย่างหนึ่งกับการแสดงในรูปที่เปลี่ยนไป
ถ้อยแถลงของผู้กำกับ
Upon the River O เริ่มจากคำถามที่อยู่กับฉันหลายปี: ปัจเจกมีส่วนใดอยู่ภายนอกโครงสร้างที่หล่อหลอมตนได้จริงเพียงใด? เมื่ออายุน้อยกว่านี้ ฉันเชื่ออย่างมากในความเป็นไปได้ของความคิดอิสระและแตกต่าง แต่เวลาผ่านไปก็เริ่มตั้งคำถามกับสมมติฐานนั้น ความคิด นิสัย ความปรารถนา แม้แต่ความเข้าใจต่อสิ่งที่ดู “ปกติ” ล้วนก่อรูปในเงื่อนไขทางสังคมและประวัติศาสตร์ที่มีมาก่อนเรา
แม่น้ำโอวเป็นศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์ของโครงการ อารยธรรมต่าง ๆ เคยอยู่รอบแม่น้ำเดียวกัน แต่ละแห่งสร้างระบบความเชื่อ ลำดับชั้น และชีวิตประจำวันของตน ฉันสนใจวางปัจเจกจากช่วงประวัติศาสตร์ต่างกันไว้ในพื้นที่ประดิษฐ์เดียวกัน
เราเข้าสู่อดีตโดยไม่พาปัจจุบันไปด้วยไม่ได้ ทุกความพยายามนำเสนอประวัติศาสตร์เป็นการตีความจากอีกยุคอยู่แล้ว การคงผู้แสดงร่วมสมัย ฉากด้นสด เครื่องดนตรีที่มองเห็น และความไม่แน่นอนของการซ้อมไว้ เป็นวิธีให้หนังยอมรับระยะห่างนั้นแทนที่จะปกปิด
ชายชาวเยว่โบราณ หญิงสมัยซ่ง และชายชาวอังกฤษไม่ได้เป็นตัวแทนความดีหรือชั่ว พวกเขาอยู่ในตำแหน่งที่โครงสร้างประวัติศาสตร์ต่างกันสร้าง แม้พฤติกรรมดูเป็นการกดขี่ ไร้เหตุผล หรือเฉื่อยชาในสายตาร่วมสมัย ฉันสนใจถามว่าอะไรสร้างพฤติกรรมนั้น มากกว่าตัดสินว่าคนควรได้คำชมหรือคำประณาม
การจากไปในตอนจบจงใจไม่คลี่คลาย การออกจากโครงสร้างไม่จำเป็นต้องหมายถึงการหลุดพ้นจากมัน
สำหรับฉัน ภาพยนตร์น่าสนใจที่สุดเมื่อสร้างพื้นที่ให้ผู้สร้างกับผู้ชมพบปัญหาร่วมกันโดยไม่ถูกบังคับให้ไปสู่ข้อสรุปเดียวกัน
แนวคิด
ชายชาวเยว่โบราณอยู่ในระเบียบธรรมชาติและการเมืองยุคแรก เขายังอยู่บนแผ่นดินหลังชุมชนถูกย้ายออก ค้างระหว่างความผูกพันต่อธรรมชาติกับการถูกประวัติศาสตร์ทอดทิ้ง
หญิงสมัยซ่งอยู่ในระเบียบสังคมขงจื๊อที่หล่อหลอมด้วยลำดับชั้น บทบาททางเพศ และหน้าที่ครอบครัว การตามหาสามีไม่ใช่แค่เรื่องส่วนตัว แต่สะท้อนตำแหน่งทางสังคมที่เธอได้รับอนุญาตให้ใช้เข้าใจตัวเอง
ชายชาวอังกฤษเข้าสู่หนังผ่านตรรกะการขยายจักรวรรดิในศตวรรษที่สิบเก้า ความมั่นใจ ความก้าวร้าว และความอยากรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นแยกจากโครงสร้างอาณานิคมที่ให้อำนาจเขาไม่ได้
ความสัมพันธ์ทำงานเหมือนระบบแรงกดดันต่อกัน มากกว่าความขัดแย้งตามขนบระหว่างตัวเอกกับฝ่ายตรงข้าม แต่ละคนถูกโครงสร้างหนึ่งจำกัดและกดดันอีกโครงสร้างพร้อมกัน
เรามักมองเห็นระบบควบคุมในประวัติศาสตร์ได้ง่ายกว่าระบบที่ตนอยู่ตอนนี้ Li Chang ดู “ปกติ” เพราะนิสัยเหมือนเรา: วอกแวก เบื่อ และชอบสิ่งกระตุ้นทันที มนุษย์กระดาษแรกเริ่มดูว่าง ไร้นาม จึงดูอิสระ แต่ค่อย ๆ พบว่าแม้ความว่างที่ปรากฏก็ไม่พ้นการแตะต้องของโครงสร้าง
ร่างที่คลุมด้วยกระดาษเปล่าตอนแรกดูไร้อัตลักษณ์ตายตัวและไร้รอยจารึกทางประวัติศาสตร์ มันไปมาระหว่างหน้าเวทีกับหลังเวที ปรับดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ประดิษฐ์ และดูอยู่นอกละคร เมื่อการแสดงพัฒนา มนุษย์กระดาษค่อย ๆ ถูกดึงเข้าความขัดแย้งที่เคยสังเกต สิ่งที่ดูอยู่นอกระบบกลายเป็นวัตถุอีกชิ้นภายใน
ขลุ่ย กู่เจิง กลองสแนร์ และคีย์บอร์ดไม่ได้มุ่งสร้างการแสดงดนตรีที่สมบูรณ์ เสียงลังเลและบางครั้งไม่มั่นคงเป็นคุณภาพของการซ้อมในหนัง ความไม่สมบูรณ์เป็นส่วนของรูปแบบ แทนที่จะเป็นสิ่งต้องปกปิด
โครงสร้างหนังยังหลีกเลี่ยงพัฒนาการละครตามขนบ มันเคลื่อนผ่านการซ้ำ การสะสม และการรบกวนที่ค่อย ๆ เกิด สะท้อนความรู้สึกของฉันว่าประวัติศาสตร์มักดำเนินช้า แต่บางครั้งถูกขัดด้วยช่วงแตกหักที่อัดแน่น
ตัวละครประวัติศาสตร์ยังอยู่ แต่ความรู้สึกว่าพวกเขาเพียงแสดงประวัติศาสตร์ไม่แน่นอนอีกต่อไป แทนที่จะคลี่คลายหนัง ตอนจบให้ประวัติศาสตร์พูดต่อหลังผู้สังเกตร่วมสมัยจากไป
บันทึกการผลิต
Upon the River O เป็นการผลิตที่ใหญ่ที่สุดที่ฉันเคยกำกับในตอนนั้น ทีมมีราวยี่สิบคน รวมผู้แสดงหลักห้าคน แม้โครงการเกี่ยวข้องกับชมรมภาพยนตร์ของโรงเรียน มีเพียงสองคนที่มาจากชมรมโดยตรง ทีมส่วนใหญ่เป็นเพื่อนที่รู้จักอยู่แล้วและคนที่เพื่อนแนะนำ
การถ่ายทำหลักใช้เวลาสามวันในเดือนกุมภาพันธ์ 2026
สถานที่หลักเป็นสตูดิโอถ่ายภาพในโรงเรียนประถมเดิม ยืมจากครูสอนถ่ายภาพเก่า อุปกรณ์แสงบางส่วนได้ผ่านครูด้วย
นี่เป็นงานที่มีอุปกรณ์ทางเทคนิคพร้อมที่สุดในตอนนั้นด้วย เราใช้ Sony A7 IV สองตัว ตัวหนึ่งมีเลนส์ซูมมาตรฐาน อีกตัวมีเลนส์เดี่ยวรูรับแสงกว้าง ใช้กิมบอล DJI RS3 ช่วยเคลื่อนกล้อง บันทึกเสียงด้วยไมโครโฟน RØDE และใช้ไฟ Godox เป็นหลัก
ผู้เล่นกู่เจิงกับคีย์บอร์ดรู้เครื่องดนตรีอยู่แล้ว นักแสดงที่รับบทชายชาวเยว่โบราณได้รับการสอนขลุ่ยขั้นพื้นฐานจากนักเรียนอีกคน ส่วนกลองต้องเตรียมทางเทคนิคน้อยกว่า
หนังสุดท้ายยาวประมาณสิบเอ็ดนาที ต่อมาส่งไปยัง FIRST International Film Festival เพื่อวางงานในบริบทภาพยนตร์กว้างขึ้น และทดสอบว่าจะทำงานอย่างไรนอกวงใกล้ตัว หนังไม่ถูกคัดเลือก แต่ผลไม่ได้กระทบมุมมองต่อโครงการมากนัก
กระบวนการผลิต
การพัฒนา Upon the River O เริ่มราวเดือนกันยายน 2025
เราเตรียมสตอรีบอร์ด รายชื่อช็อต และแผนตำแหน่งการเคลื่อนไหว ฉันออกแบบเครื่องแต่งกายกับอุปกรณ์ประกอบ ส่วนผู้แสดงซ้อมทั้งการกระทำทางละครและองค์ประกอบดนตรีที่บทต้องใช้
ก่อนถ่ายหลัก นักแสดงและทีมใช้วันซ้อมสร้างสภาพแวดล้อมละครด้วยกัน แทนที่จะซ่อนข้อจำกัดพื้นที่ เราสร้างฉากโดยอาศัยความประดิษฐ์ของมัน ผ้ากลายเป็นฉากเวที เก้าอี้ที่ต่างกันเป็นพื้นที่ผู้ชม เครื่องดนตรี กล้อง และสิ่งของประจำวันยังอยู่ในเฟรม
ขณะเดียวกัน การถ่ายยืนยันสิ่งที่เริ่มเรียนรู้แล้ว: สตอรีบอร์ดและแผนตำแหน่งการเคลื่อนไหวเป็นกรอบ ไม่ใช่คำสั่ง หลายฉากเปลี่ยนเมื่อพบผู้แสดง สถาปัตยกรรม แสง และเงื่อนไขจริงของสถานที่ แทนที่จะถือความคลาดเคลื่อนเป็นความล้มเหลว ฉันค่อย ๆ เรียนรู้ตัดสินใจตามสถานการณ์โดยปกป้องโครงสร้างใหญ่ของหนัง
ทีมถ่ายริมน้ำครั้งแรกเย็นวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ต่อมาช่วงเช็งเม้งฉันกลับไปคนเดียวเพื่อถ่ายเพิ่ม
ทบทวนผลงาน
Upon the River O จึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในแนวทางทำภาพยนตร์ของฉัน เป็นงานแรกที่เริ่มเข้าใจว่าความคิดของผู้กำกับขึ้นกับความสามารถในการสร้างและรักษาสภาพแวดล้อมการทำงานทั้งหมดรอบความคิดนั้น
เป็นครั้งแรกที่มีเวลาผลิตพอจะทำงานอย่างค่อนข้างสงบ งานก่อนมักบังคับให้ให้ความสำคัญกับการเสร็จมากกว่าการขัดเกลา ในเรื่องนี้แม้ตารางยังหนัก ในที่สุดฉันก็ซ้อม ปรับ และตัดสินใจได้โดยไม่รู้สึกตลอดเวลาว่างานกำลังจะพัง
การทำงานกับผู้เขียนบทหลักทำให้หนังใหญ่และซับซ้อนขึ้น แต่ยังทำให้ตระหนักความสัมพันธ์ระหว่างความร่วมมือกับความเป็นผู้สร้างมากขึ้น ฉันไม่คิดว่าความเป็นผู้สร้างต้องให้คนหนึ่งทำทุกอย่าง แต่เรียนรู้ว่าต้องเข้าใจว่าการตัดสินใจสร้างสรรค์ใดเต็มใจมอบหมาย และสิ่งใดต้องมีส่วนร่วมลึกซึ้งต่อไป
สิ่งที่ได้เรียนรู้
บทเรียนชัดที่สุดจาก Upon the River O ไม่ใช่ว่าฉันเป็นผู้กำกับที่ดีขึ้นอย่างก้าวกระโดด แต่คือฉันเป็นโปรดิวเซอร์ที่ดีขึ้นมาก การผลิตกำหนดว่าเสรีภาพสร้างสรรค์แบบใดเป็นไปได้ในกองถ่าย
เรามีกล้องดีขึ้น เลนส์มากขึ้น อุปกรณ์เสียงอาชีพ แสง ทีมใหญ่ และการเตรียมมากกว่าเดิม แต่คำถามหลังทำหนังเสร็จไม่ได้เป็นเรื่องเทคนิคเป็นหลักอีกแล้ว มันเป็นเรื่องการเขียน โครงสร้าง ความเป็นผู้สร้าง และความชัดของแนวคิด ข้อจำกัดทางเทคนิคอาจขวางการทำความคิดให้จริง แต่การเอาข้อจำกัดออกไม่ได้รับประกันว่าความคิดเองแข็งแรง
ความท้าทายต่อไปไม่ใช่แค่ทำหนังใหญ่ขึ้น แต่คือทำหนังให้แม่นยำขึ้น